ไขมันในเลือดสูง (Hyperlipidemia) คือภาวะที่มีคอเลสเตอรอลและ/หรือไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงเกินเกณฑ์ปกติ เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของคนไทย ที่น่ากังวลคือ ไขมันในเลือดสูง ไม่มีอาการชัดเจน — รู้ตัวก็ต่อเมื่อเจาะเลือดตรวจหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนแล้ว
ค่าไขมันในเลือดปกติเท่าไหร่
| ชนิด | เกณฑ์ที่ดี | ระวัง | ต้องดูแล |
|---|---|---|---|
| คอเลสเตอรอลรวม | < 200 mg/dL | 200–239 | ≥ 240 |
| LDL (ไขมันไม่ดี) | < 100 mg/dL | 130–159 | ≥ 160 |
| HDL (ไขมันดี) ชาย | ≥ 40 mg/dL | 40–59 | < 40 |
| HDL (ไขมันดี) หญิง | ≥ 50 mg/dL | 50–59 | < 50 |
| ไตรกลีเซอไรด์ | < 150 mg/dL | 150–199 | ≥ 200 |
ไขมันในเลือดสูงเกิดจากอะไร
ปัจจัยที่ควบคุมได้:
- กินอาหารไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์มาก (เนย ของทอด เบเกอรี่ อาหารแปรรูป)
- ไม่ออกกำลังกาย
- น้ำหนักเกิน/โรคอ้วน
- สูบบุหรี่
- ดื่มแอลกอฮอล์มาก
ปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้:
- พันธุกรรม (Familial Hypercholesterolemia)
- อายุ (ยิ่งอายุมากยิ่งเสี่ยง)
- ฮอร์โมน (หญิงหลังหมดประจำเดือน LDL มักสูงขึ้น)
วิธีลดไขมันในเลือดโดยไม่ใช้ยา
1. ปรับอาหาร (สำคัญที่สุด)
กินมากขึ้น:
- ไฟเบอร์ละลายน้ำ: ข้าวโอ๊ต ถั่วต่างๆ แอปเปิล — ลด LDL ได้ 5–10%
- ไขมันดี: ปลาทะเล อะโวคาโด น้ำมันมะกอก ถั่ว
- สเตอรอลจากพืช: มาร์การีนเสริมสเตอรอล ถั่วเหลือง
- สารต้านอนุมูลอิสระ: ผักผลไม้หลากสี
กินน้อยลง:
- ไขมันอิ่มตัว: เนื้อแดงติดมัน หนังไก่ กะทิ เนย
- ไขมันทรานส์: เบเกอรี่ ของทอด ครีมเทียม
- น้ำตาลและแป้งขัดสี (เพิ่มไตรกลีเซอไรด์)
2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
Aerobic exercise 150 นาที/สัปดาห์ เพิ่ม HDL (ไขมันดี) ได้ 5–10% และช่วยลด LDL และไตรกลีเซอไรด์
3. ลดน้ำหนัก
ทุก 5% ที่ลดได้ช่วยลด LDL และไตรกลีเซอไรด์ได้มีนัยสำคัญ
4. งดบุหรี่
การสูบบุหรี่ลด HDL และเพิ่มการออกซิเดชันของ LDL ทำให้สะสมในหลอดเลือดง่ายขึ้น
ดูแลสมดุลไขมันและสุขภาพหลอดเลือด
OLISA ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ประกอบด้วยสแกมม่า ออริซานอล (Gamma-Oryzanol) จากสารสกัดรำข้าว Sesamin จากงา และ Coenzyme Q10 เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลสมดุลไขมันในเลือดและสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด
ข้อควรทราบ: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการบำบัด บรรเทา รักษา หรือป้องกันโรค ผู้ที่มีค่าไขมันในเลือดสูงและมีความเสี่ยงโรคหัวใจควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์
- ค่าไขมันสูงเกินเกณฑ์หลังปรับพฤติกรรม 3–6 เดือนแล้วไม่ดีขึ้น
- มีโรคเบาหวานหรือความดันโลหิตสูงร่วมด้วย (ต้องควบคุม LDL เข้มงวดกว่า)
- มีประวัติโรคหัวใจในครอบครัว
- เคยเป็นโรคหัวใจหรือเส้นเลือดสมองตีบมาก่อน
FAQ
ไขมันในเลือดสูง อาการเป็นอย่างไร? ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ นั่นคือความอันตราย บางคนมีก้อนไขมันใต้ผิวหนัง (Xanthoma) หรือรอบดวงตา การตรวจเลือดประจำปีคือวิธีเดียวที่รู้แน่
ไขมัน HDL กับ LDL ต่างกันอย่างไร? LDL พาคอเลสเตอรอลจากตับไปสะสมในหลอดเลือด (ไม่ดี) ส่วน HDL พาคอเลสเตอรอลกลับมาตับเพื่อกำจัด (ดี) ยิ่ง HDL สูง LDL ต่ำ ยิ่งดีต่อหัวใจ
กินไข่ทำให้ไขมันสูงไหม? ไข่มีคอเลสเตอรอลในไข่แดงแต่งานวิจัยส่วนใหญ่พบว่ากินไข่ 1 ฟอง/วันไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจในคนสุขภาพดี สิ่งที่ส่งผลมากกว่าคือไขมันอิ่มตัวในอาหารทั้งมื้อ
